Bariery komunikacyjne to niestety wszystko to, co zakłóca efektywne porozumienie pomiędzy nadawcą a odbiorcą komunikatu. Mogą wynikać zarówno z błędów popełnionych przez jedną jak i drugą stronę w komunikacji.
Możemy wyróżnić grupy barier komunikacyjnych o charakterze zewnętrznym będących wynikiem zakłóceń w rozszyfrowywaniu komunikatów werbalnych i niewerbalnych (tzw. szumy komunikacyjne) oraz wewnętrznym będących wynikiem naszych osobistych procesów psychicznych, emocji, problemów z zaufaniem, nastawień, stereotypów itp.
- Różnice kulturowe – nieznajomość kultury obyczajów ,tradycji czy nawet języka naszego partnera w komunikacji, wpływa negatywnie na proces porozumiewania. Każdy z nas ma swój system poznawczy oparty w większej mierze na przeszłości i związanych z nią doświadczeniach. W związku z tym wpływa on na interpretację komunikatów u każdej osoby inaczej.
- Brak umiejętności decentracji – większość osób nie potrafi wczuć się w sytuację mówiącego. Spowodowane jest to etnocentryzmem ludzkim. Aby komunikacja była skuteczna konieczne jest przyjęcie perspektywy mówiącego, a nie patrzenie tylko na swoją osobę. Etnocentryzm sprawia, że człowiek jest niedobrym słuchaczem a przez to wykazuje też braki jako rozmówca.
- Utrudnienia percepcyjne – efektywna komunikacja jest również zagrożona w przypadku gdy ktoś zakłóca naszą percepcję, czyli postrzeganie innych ludzi. Takie błędy w rozmowie mogą zostać spowodowane na przykład przez zbyt szybką i niewyraźną artykulację wypowiedzi naszego rozmówcy, czy też warunki zewnętrzne jak głośna muzyka czy zła pogoda.
- Stereotypy – bariera ta powstaje w skutek tego iż wartościujemy naszych partnerów w komunikacji ze względu na ich status. Więcej uwagi i szacunku okazujemy ludziom o wysokim statusie niż tym o niskim. Jesteśmy skłonni godzić się z ich poglądami być dla nich uprzejmi. Odwrotnie zachowujemy się w stosunku do rozmówcy, którego cecha jest niski status społeczny.
- Wybiórczość uwagi – to zakłócenie jest skutkiem nie skupiania się na całości wypowiedzi naszego współrozmówcy tylko na jakimś pojedynczym fakcie. Przez to słuchacz nie dostrzega innych tematów poruszanych przez nadawcę.
- Samopoczucie – duże znaczenie odgrywają tutaj uwarunkowania psychologiczne ludzi komunikujących się. Poglądy są zazwyczaj stałe i ogólne, ale nasz stan psychofizyczny w bardzo dużym stopniu zmienia naszą ocenę zdarzeń.
- Osądzanie – jest wynikiem narzucania własnych opinii innym, a także proponowania im rozwiązań skutecznych u innych osób, nie uwzględniając problemów samego zainteresowanego. Rozmówca który tworzy ten typ zakłóceń komunikacji używa w konwersacji stwierdzeń w których: krytykuje, obraża, orzeka, chwali po to by później manipulować bądź oceniać.
- Decydowanie za innych – bariera ta jest wynikiem próby decydowania w danych sytuacjach za innych. Powoduje to w naszym współrozmówcy powstanie uległości. Wynikiem takich działań jest ograniczona przez naszego rozmówcę otwartość i szczerość wypowiedzi. Tworzenie tej bariery następuje zwykle poprzez: rozkazywanie, zakazywanie, grożenie, moralizowanie, zarzucanie pytaniami.
- Rozkazywanie, kierowanie, komenderowanie – musisz to zrobić, nie możesz tego zrobić, skończ z tym.
- Ostrzeganie, namawianie, grożenie – lepiej, żeby to zrobić, bo inaczej… jeśli tego nie zrobisz , to…ostrzegam cię, jeśli to zrobisz…
- Moralizowanie, mówienie kazań, prośby – powinieneś to zrobić , jesteś odpowiedzialny za zrobienie tego, to twój obowiązek pospiesz się z tym, bardzo proszę….
- Badanie, wypytywanie, przesłuchiwanie – dlaczego to zrobiłeś? kiedy o której, z kim (szczegółowe nic nie wnoszące pytania).
- Doradzanie, sugerowanie rozwiązań –myślę, że powinieneś to zrobić .pozwól mi podpowiedzieć ci… Byłoby dla ciebie najlepiej, jeśliby…Dlaczego nie podejdziesz do tego inaczej? Najlepsze rozwiązanie to…
- Uciekanie od cudzych problemów – występuje wtedy, gdy poświęcamy dostatecznie dużo uwagi osobie która na nas polega. Nie uwzględniamy jej problemów czy emocji. U osoby która wprowadza ten typ bariery do komunikacji możemy zauważyć: pełnienie funkcji biernego doradcy, odchodzenie od tematu, logiczne argumentowanie, pocieszanie bez wczucia się w sytuację.
- Upewnianie, uspokajanie, wyrażanie współczucia, pocieszanie, podtrzymywanie na duchu – jutro będziesz czuł się inaczej, sprawy ułożą się lepiej, najciemniej jest przed świtem, nie ma tego złego co by na dobre nie wyszło, nie martw się o to tak bardzo, nie jest aż tak źle.
-
Odwracanie uwagi, zmiana tematu rozmowy, zabawianie – myśl o stronie pozytywnej, próbuj nie myśleć o tym aż odpoczniesz, chodźmy na lunch i zapomnijmy o tym, myślisz że masz problemy?, popatrz na tych co mają gorzej.
-
Przekonywanie za pomocą argumentów logicznych, wykładu, udowadniania – czy zdajesz sobie sprawę, że… fakty przemawiają za… teoretycznie to zupełnie zrozumiałe, doświadczenie mówi nam, że …ludzie na ogół tak postępują…
-
Blokady językowe – mogą mieć charakter nieświadomy i świadomy, który może doprowadzić do obniżenia wartości naszego współrozmówcy. W tym typie zakłóceń w działaniu rozmówcy przejawia się: wtrącanie do wypowiedzi zwrotów w językach obcych, stosowanie kodów lub szyfrów, umówionych i znanych tylko wybranym osobom w grupie, używanie wulgaryzmów, stosowanie tzw. zabójczych frazesów (to jest normalne, to jest niemożliwe).
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google